أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

138

قانون ( فارسى )

ظرفى ريزند و روغن زيتون بر آن ريزند تا روغن زيتون ساييدهء هسته‌هاى مويز را مىپوشاند . ظرف را با محتوياتش در سرگين دفن كنند و بعد از يك ماه بيرون آورند ، موى را سياه گرداند . و براى جلوگيرى از رنگ باختن رنگ مو نيز بسيار خوب است . در دوران زندگى ما اتفاق افتاد ؛ به عبارت ديگر در زمان حيات ملك شمس الدوله « 1 » - قدس اللّه روحه خدا روانش را شاد گرداند - يكى از پلنگهايش بر قسمتى از ريش پلنگ ديگر - كه در خواب بوده - ريده بود ؛ آن قسمت از ريش پلنگ سياه سياه شده بود . [ با اين حساب مدفوع پلنگ بهترين رنگ مو است . م ] داروى تركيبى ديگرى هست كه خوش‌بو است و بسيارى از كارشناسان در رنگ كردن مو مدحش كرده و پسنديده‌اند ، تركيب زير را دارد . نسخه : آمله به وزن پنجاه درهم ، آب آس سبز فشرده يك‌صد و سى و پنج مثقال . در سيصد و شصت مثقال آب بريزند و بر آتش بپزد تا نصف مىشود ، آن را از آتش برگيرند ؛ آنگاه خطمى به وزن پنجاه درهم ، حنا پنجاه درهم ، وسمه پنجاه درهم ، مازوى بو داده بيست درهم ، زاج ده درهم ، صمغ عربى پنجاه درهم . همه را در آن آب بريزند و بر آتش بگذارند كه بپزد و آن‌قدر بپزد تا آب غليظ و پرمايه مىشود ، مشك و سك بر آن اضافه كنند كه خوش‌بو گردد . چنان بر جايى كه مىخواهند - سر باشد يا ريش - بمالند ، كه موها را خوب بپوشاند و چندان بماند تا دارو به خوبى بر موها اثر مىگذارد ، آنگاه بشويند . نسخهء ديگر : گويند : روغن پنبه‌دانه به وزن سى درهم ، سونش آهن ، سونش سرب و اكسيد مس از هريك چهار درهم . اين هر سه دارو را خوب بساى و در روغن پنبه مخلوط كن و بگذار تا رنگ روغن پنبه سياه مىشود ؛ آنگاه بر آتش بگذار كه بجوشد تا به قوام درمىآيد و عسل مانند مىشود . از مشك به اندازه‌اى كه آن را خوش‌بو كند بر آن اضافه كرده و مو را بدان رنگ كن ! اين را نيز بدان ! كه سوختهء جو ، پوست سبز گردو ، پوست باقلى و پوست انار هريك در داروى رنگ مو به جاى حنا به كار مىروند و كار حنا را انجام مىدهند . ما در كتاب دوم قانون داروهاى تك و سادهء مربوط به رنگ مو را ذكر كرده‌ايم ؛ كه داروهاى تكى اساسى و مهم در ميان آنها عبارتند از : گياه خلال دندان ، مر ، صمغ فيلزهره ، خردل ، نمك ، خربق ، گياه سلمك ، آمله ، پرسياوشان ، آلاله ، حنا ، وسمه ، سوختهء مس ، ريم‌آهن ، آب پوست

--> ( 1 ) - شيخ الرئيس براى معالجهء او كه قولنج داشت به همدان رفت و او را شفا داد . وى در مقابل شيخ الرئيس را وزير خود گردانيد ولى بعد از مدتى او را عزل كرد . باز براى بار دوم شيخ الرئيس را وزير خود كرد . شمس الدوله سال 412 هجرى قمرى وفات يافت .